Groningen Airport Eelde start een eigen onderzoek naar de effecten van de vliegbelasting. Dat meldde RTV Noord vandaag. Volgens de luchthaven moet het onderzoek inzicht geven in de gevolgen van de belasting voor regionale luchthavens en hun concurrentiepositie ten opzichte van buitenlandse luchthavens.
Het nieuws volgt op een periode waarin de discussie over de toekomst van Groningen Airport Eelde opnieuw is opgelaaid. Voorstanders wijzen op het belang van de luchthaven voor de regionale bereikbaarheid, de traumahelikopter, donorvluchten en de aanwezigheid van de KLM Flight Academy. Tegenstanders stellen daar vragen tegenover over de omvang van de publieke investeringen, de geluidsoverlast en de blijvende afhankelijkheid van overheidsondersteuning.
Landelijke onderzoeken bestaan al
Het aangekondigde onderzoek roept tegelijkertijd vragen op.
Over de effecten van de vliegbelasting zijn de afgelopen jaren immers al meerdere onderzoeken uitgevoerd. Zo concludeerde het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) in maart 2026 dat de huidige vliegbelasting weinig invloed heeft op de keuze van Nederlanders om vanaf een luchthaven in het buitenland te vertrekken. Volgens het instituut blijft het aandeel reizigers dat uitwijkt naar buitenlandse luchthavens relatief stabiel.
Daarnaast zijn de afgelopen jaren verschillende onderzoeken uitgevoerd naar varianten van de vliegbelasting en de mogelijke gevolgen daarvan voor reizigers, luchtvaartmaatschappijen en luchthavens.
Ook vroeg de Tweede Kamer eerder dit jaar aandacht voor de mogelijke gevolgen van een hogere vliegbelasting voor regionale luchthavens zoals Groningen Airport Eelde en Maastricht Aachen Airport. Aanleiding was een motie van de Kamerleden Peter de Groot (VVD) en Maarten Goudzwaard (JA21), waarin het kabinet werd gevraagd de effecten voor regionale luchthavens nader in kaart te brengen.
De vraag die daardoor ontstaat is wat een aanvullend onderzoek van Groningen Airport Eelde precies moet toevoegen aan de kennis die al beschikbaar is.
Wie betaalt het onderzoek?
RTV Noord meldt dat Groningen Airport Eelde zelf het initiatief neemt voor het onderzoek. Op het moment van schrijven is echter nog niet duidelijk:
- wie het onderzoek uitvoert;
- wat de kosten zijn;
- wie de rekening betaalt;
- welke onderzoeksvragen centraal staan;
- wanneer de resultaten worden verwacht.
Dat zijn relevante vragen, zeker omdat de luchthaven al jarenlang afhankelijk is van publieke steun.
Tientallen miljoenen euro’s publieke investeringen
De discussie over de vliegbelasting staat niet op zichzelf. Sinds 2000 is er door overheden fors geïnvesteerd in Groningen Airport Eelde.
Een van de bekendste projecten was de verlenging van de start- en landingsbaan van 1.800 naar 2.500 meter. Voor dat project werden miljoenen euro’s aan publieke middelen beschikbaar gesteld door onder meer het Rijk en regionale overheden. De baanverlenging moest bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de luchthaven en nieuwe mogelijkheden bieden voor luchtvaartmaatschappijen.
Daarnaast hebben de provincies Groningen en Drenthe eind 2023 ingestemd met een nieuwe regeling voor de zogenoemde NEDAB-kosten. Daarmee is voor de periode 2024 tot en met 2033 gemiddeld ongeveer 4,5 miljoen euro per jaar beschikbaar voor publieke luchthavenfuncties zoals brandweer, beveiliging en openstelling van de luchthaven.
Naast deze bedragen zijn in de afgelopen jaren verschillende andere bijdragen verstrekt voor exploitatie, investeringen en ontwikkelprojecten. Daarmee loopt de publieke steun sinds 2000 op tot vele tientallen miljoenen euro’s.
Meer dan alleen economie
De luchthaven geeft aan dat het onderzoek zich richt op de gevolgen van de vliegbelasting voor de concurrentiepositie van regionale luchthavens.
Dat is een begrijpelijke invalshoek, maar roept ook de vraag op welke onderwerpen wel en niet worden meegenomen.
Wordt uitsluitend gekeken naar de economische gevolgen voor de luchthaven? Of worden ook andere aspecten onderzocht, zoals:
- de maatschappelijke kosten van luchtvaart;
- geluidsoverlast voor omwonenden;
- klimaat- en milieueffecten;
- de omvang van publieke investeringen;
- alternatieven voor regionale bereikbaarheid.
Juist de keuze van de onderzoeksvragen bepaalt uiteindelijk welke conclusies kunnen worden getrokken.
Transparantie belangrijk
Onderzoek kan een waardevolle bijdrage leveren aan het publieke debat. Dat geldt ook voor het onderzoek dat Groningen Airport Eelde nu wil laten uitvoeren.
Tegelijkertijd is transparantie essentieel. Wie is de opdrachtgever? Wie voert het onderzoek uit? Hoe wordt de onafhankelijkheid gewaarborgd? En welke vragen mogen wel en niet worden gesteld?
Het vertrouwen in onderzoeken rond de luchthaven is niet vanzelfsprekend. Juist daarom is het van belang dat nieuwe onderzoeken niet alleen onafhankelijk worden uitgevoerd, maar ook volledig transparant zijn over opdracht, financiering en methode.
Bronnen
- RTV Noord – Eelde start eigen onderzoek naar effect vliegbelasting
https://www.rtvnoord.nl/ - KiM – Vliegbelasting heeft weinig impact op vliegen vanuit buurland
KiM onderzoek vliegbelasting - Tweede Kamer – Motie onderzoek gevolgen vliegbelasting voor regionale luchthavens
Motie Tweede Kamer - Strategie Groningen Airport Eelde 2024–2033
- Jaarverslagen Groningen Airport Eelde
- Documenten luchthavenbesluit Groningen Airport Eelde
